De 24 Uur van Spa-Francorchamps werden in 1924 voor het eerst georganiseerd. Dat betekent dat de wedstrijd die op 29 en 30 juni als CrowdStrike 24 Hours of Spa wordt georganiseerd dit jaar zijn 100ste verjaardag viert. Tegelijk viert de Golf zijn 50-jarig bestaan in 2024. Een mooie gelegenheid om even terug te blikken op het parcours die de Golf en Scirocco GTI – onder andere met Jacky Ickx aan het stuur – in de Belgische uithoudingsklassieker hebben afgelegd.
Volkswagen speelde dikwijls een rol in de 24 uur van Spa. In 1964, bij de renaissance van wat toen nog de 24 Uur van Francorchamps heette, was het merk uit Wolfsburg al van de partij met enkele Volkswagens 1500S. Dat verhaal kan u elders op deze website lezen.
Maar wist u ook dat de 24 Uur belangrijk waren bij de promotiecampagne voor de Golf en Scirocco GTI? Laat ons even terugkeren in de tijd, dankzij deze fragmenten uit het boek “Belgian VW Club: 50 years of Volkswagen Motorsport in Belgium”, in 2015 ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Belgian VW Club geschreven door Thomas Bastin.
“Vanaf het moment dat ik een eerste keer met de Golf GTI had gereden, wist ik het!”. Het is met een zekere emotie dat Bernard de Saint-Hubert terugdenkt aan 1977, hij is dan 27 en zijn carrière als piloot zit er zo goed als op. “Ik had geen zin meer om geld in de autosport te steken en, na mijn periode in Formule VW en Super VW, vond ik dat het tijd was om me met serieuzere dingen te gaan bezighouden. Ik startte mijn eigen bedrijf en van autosport kwam er dan ook niet veel meer in huis”, aldus Bernard. “Maar toen kwamen J.G. Mal-Voy en Wim De Jonghe, in die periode secretaris-generaal en voorzitter van de Belgian VW Club, me vragen om een officieel door de Belgian VW Club ingeschreven Golf GTI te besturen.”
Als er één model is dat in die periode indruk maakt, dan is het ongetwijfeld de VW Golf GTI. De wagen die voor het eerst het straatbeeld siert in 1976, wordt aangedreven door een 1600cc injectiemotor van 110 pk, weegt slechts 810 kg en kan, mede dankzij een perfect evenwichtig chassis, opmerkelijke prestaties voorleggen voor een meer dan aanvaardbare prijs. De sportieve kwaliteiten van de Golf gaan niet onopgemerkt voorbij en velen willen er dan ook mee gaan racen. “In 1976 reden verschillende amateurs reeds met de Golf GTI”, vertelde J.G. Mal-Voy kort voor zijn overlijden, in april 2015. “Maar die wagens waren niet aangepast aan de vereisten om op circuit te racen en de resultaten toonden dan ook niet het ware potentieel van de GTI. Als secretaris-generaal van de Belgian VW Club, vond ik het dan ook mijn taak om daar iets aan te veranderen! Ik wou de kwaliteiten van het product in de verf zetten en trok naar VW Motorsport. Zij brachten ons in contact met het Duitse Müller Tuning, we maakten een budget vrij en lanceerden in 1977 de allereerste Speciale Operatie van de Club!”
Verschillende wedstrijden staan op het programma en de Golf GTI groeit snel uit tot de schrik van Divisie 1, de categorie voor wagens met een cilinderinhoud kleiner dan 1600cc. “Die wagen was ronduit fantastisch!”, herinnert zich Bernard de Saint-Hubert. “Een echte revolutie! Hoewel de meest geëvolueerde versie slechts over 145 pk beschikte, konden we rivaliseren met heel wat krachtigere wagens. De GTI was licht, gemakkelijk bestuurbaar en plezierig… Maar vooral erg efficiënt! Dat jaar hebben we bijna alles gewonnen, ten nadele van de Corolla en de Celica die tot dan de wet dicteerden. We wonnen in Zolder, Francorchamps, Nijvel… Jammer genoeg werkten we niet het hele kampioenschap af, waardoor we naast de titel pakten.”
Tussen de “dikke” wagens
Tijdens de 600 km van Spa, het eerste officiële optreden van de Golf GTI en meteen ook de generale repetitie voor de 24 Uren van Francorchamps, deelt Bernard de Saint-Hubert het stuur met Daniel Herregods. Met een 7de plaats algemeen en eindigend voor wagens als de Ford Capri en de BMW 3.0 Csi, is de Golf GTI dé ster van de race. Ook de gespecialiseerde pers zijn de uitstekende prestaties van de wagen uit Wolfsburg niet ontgaan… Na een nieuwe overwinning in een nationale race in Nijvel, wordt de Golf GTI van de Club uitgeroepen tot favoriet om zijn categorie te winnen in de 24 Uren van Francorchamps!
In 1977 beslissen de organisatoren trouwens om de Ardense etmaalrace voor te behouden aan wagens uitkomend in de Groep 1 Productie, maar de Golf is klaar om pretbederver te spelen middenin het peloton van krachtigere wagens. Naast de Saint-Hubert en Herregods, de laureaten van de 600 km van Spa in Divisie 1, wordt ook een beroep gedaan op Luc De Cock om deze “kleine bom” te besturen. Door in de kwalificaties bijna 7 seconden sneller te gaan dan de dichtste concurrent, zet de vertegenwoordiger van de Belgian VW Club zijn favorietenrol extra in de verf. Zeker als je dan nog rekening houdt met het feit dat de motor wordt teruggeschroefd naar 135 paarden om de fiabiliteit te versterken.
Vanop een 45ste startplaats, in een 76 wagens tellend deelnemersveld, doet de “kleine” Volkswagen meer dan zich alleen verdedigen. Na het begin van de race te hebben gedomineerd moet het trio de Saint-Hubert-Herregods-De Cock jammer genoeg de stijd staken door olieverlies… “We houden het liever voor bekenen voor de motor stuk gaat”, klinkt het achteraf ontgoocheld.
“En toch mogen we gerust stellen dat, ondanks de opgave, de operatie meer dan geslaagd was. Bij alle optredens domineerden we onze categorie”, vertelt J.G. Mal-Voy zoveel jaar later. “We hadden de Golf GTI gepromoot en waren klaar voor een nieuw project: de kwaliteiten aantonen van de VW Scirocco GTI”.
Ickx en Redman zorgen voor de “buzz”
Na zijn debuut in 1977, wil de Belgian VW Club stevig uitpakken in de 24 Uren van Francorchamps 1978, de laatste editie op het oude 14 kilometer lange tracé! Terwijl er verschillende Golf GTI’s en Scirocco GTI’s worden ingeschreven door privé-piloten, gaat alle aandacht uit naar de vier - opnieuw door Müller Tuning geprepareerde - officiële Scirocco’s, die uitkomen in Divisie 1 (- 1600cc). Toegegeven, de troepen van voorzitter Wim De Jonghe en de op het terrein verantwoordelijke J.G. Mal-Voy, zijn dan ook niet mis… Zo wordt de #74 bestuurd door niemand minder dan Jacky Ickx en Brian Redman, 10 jaar eerder samen winnaar van de 1000 km van Spa! Maar ook de duo’s Bernard de Saint-Hubert/Jean-Charles Goris, Daniel Herregods/Jacques Berger en het trio Francis Polak/Luc De Cock/Jean Wansart mogen er zijn.
Hoewel in die tijd de uitdrukking nog niet wordt gebruikt, kunnen we gerust stellen dat de aanwezigheid van het duo Ickx/Redman voor de nodige “buzz” zorgt! Bovendien prijkt een VW Scirocco op de officiële affiche van deze editie van de 24 Uren en mag de media-aandacht nog voor de eerste trainingen een succes worden genoemd. Gelukkig, want het vervolg oogt minder positief…
Op donderdagavond, tijdens de nachttraining, gaan zowel Brian Redman als Daniel Herregods er al meteen hard af. De spoiler vooraan lijkt de spoiler achteraan bij hoge snelheid te destabiliseren… En iedereen weet hoe snel sommige stukken van het oude tracé van Francorchamps toen wel konden zijn! “Ik denk dat Wim De Jonghe toen een fout heeft gemaakt”, meent Bernard de Saint-Hubert vandaag. “Namelijk het feit dat hij zijn mannen niet voldoende in de hand had. De strijd onderling was enorm! Elkeen wou bewijzen dat hij sneller was dan zijn ploegmaat. Al tijdens de trainingen gaven sommigen het volle pond en de wagens zagen echt af, zeker omdat de transmissie niet werd gespaard aan de haarspeld van la Source. Maar het waren vooral de versnellingsbak en koppeling die voor problemen zorgden… Uiteindelijk was ik samen met Jean-Charles Goris, het enige van de vier officiële teams dat het einde haalde. We eindigden op een teleurstellende 18de plaats…”
Maar nog voor de race zelf, voeren de mecaniciens van Müller een huzarenstukje op door de twee tijdens de trainingen gecrashte wagens te herstellen. Bovendien bewijst de VW Scirocco GTI zijn topsnelheid door in de kwalificaties en in het begin van de wedstrijd Divisie 1 te domineren. Maar VW had deze race nooit mogen verliezen en voor de Belgian VW Club is het eindresultaat dan ook een harde noot om kraken…
Volkswagen wint de Beker van de Koning
De eerste betrachting van J.G. Mal-Voy en de Belgian VW Club heeft er steeds uit bestaan promotie te voeren voor de sportieve modellen van het merk, in de hoop vervolgens ook privé-piloten te kunnen steunen in hun campagne. Op dat vlak, en ongetwijfeld dankzij de onmiskenbare kwaliteiten van de Golf GTI en de Scirocco GTI, mogen we echter wel van een succes spreken.
Vanaf 1978 zal Volkswagen dan ook de -1600cc klasse in het Belgisch kampioenschap voor Productiewagens domineren. Michel De Deyne in 1978, Marc Piessens in 1979, Guy Pirenne in 1980, Philippe Ménage in 1981, Michel De Deyne (opnieuw hij) in 1982, het trio Axel Huweler (Gr.A), Guy Pirenne (Gr. N – 2000cc) en Guy Nève (Gr. N -1600cc) in 1983, Roger Rutten in 1984, en voor en tweede maal Philippe Ménage in 1985… Allemaal hebben ze een nationale titel behaald met een Golf of een Scirocco!
Trouwens, de Belgian VW Club bleef ook erg actief tijdens de 24 Uren van Francorchamps. Zo krijgt elke ploeg die de race uitrijdt zijn inschrijvingskosten terugbetaald en zijn er premies (tot 15 Belgische frank per kilometer in 1987) op voorwaarde dat zij de kleuren van de Belgian VW Club en zijn partners vertegenwoordigt. In dat opzicht was het behalen van de Beker van de Koning in 1980 door VW een enorme voldoening, en het zorgde er meteen voor dat Volkswagen voortaan deel uitmaakte van de geschiedenis van deze unieke race.
