Niemand had het ooit eerder geprobeerd in de autosport: vierwielaandrijving door twee motoren te gebruiken. En ei zo na zorgde Volkswagen voor de stunt door de Pikes Peak klimkoers in 1987 te winnen met de Golf ‘Twin Engine’. Piloot Jochi Kleint loodst ons door het verhaal.
Het verhaal van de Golf met twee motoren begint bij de concurrentie: Audi’s beroemde quattro-vierwielaandrijving. “Natuurlijk had Volkswagen op dat moment al zijn eigen vierwielaandrijvingstechnologie”, zegt Kleint. “Audi begon zelf te experimenteren met zijn quattro in een Volkswagen Iltis.” De Iltis was een kleine legerjeep van Volkswagen, die verrassend ook de woestijnrally Parijs – Dakar in 1980 wist te winnen. “Het verschil was dat Audi toen al brood zag in vierwielaandrijving voor gewone personenwagens, terwijl men bij Volkswagen de 4x4 nog vooral zag als een strikt nutsvoertuig dat in het bos en in het veld moest uitblinken. Dat vierwielaandrijving ook op asfalt een voordeel kon bieden, daar was nog niet iedereen van overtuigd. Maar toen Audi in de rallysport iedereen op een hoopje reed, was duidelijk dat het antwoord van Volkswagen in dezelfde richting moest gaan. Maar de ingenieurs wilden niet zomaar een recept kopiëren, ze zochten naar een eigen invulling. Omdat we zowel zochten naar meer vermogen als naar meer grip, kwam een ongezien voorstel op tafel: twee motoren. Eèn motor zou de voorwielen aandrijven, een tweede motor dienen voor de achterwielen”, legt Kleint uit.
Eerst in een Jetta
Volkswagen Motorsport vroeg de Oostenrijkse ingenieur Kurt Bergmann, bezieler van Kaimann Racing, om het idee uit te werken. Hij kwam eerst op de proppen met een VW Jetta met twee motoren. Daarna zou nog een Scirocco met twee motoren volgen. “Ik kon beide auto’s testrijden en stelde vast dat het idee zich bijzonder goed liet vertalen naar de praktijk. Dit had potentieel”, aldus Kleint.
Nu de vierwielaandrijving met twee motoren speelbaar leek, diende zich het volgende vraagstuk aan voor Volkswagen: in welke autosporttak kon het deze technologie het best tonen. “Zelfs in de dagen van de vrije Groep B-reglementering in het wereldkampioenschap rally moest je een bestaande auto homologeren en verkopen. Bij Volkswagen was men er niet zeker van of er wel klanten interesse zouden hebben in een auto met twee motoren. Maar in de Verenigde Staten diende zich een interessant alternatief aan: Pikes Peak.”
Pikes Peak is natuurlijk bekend als het theater voor Volkswagens demonstratie inzake elektrisch kunnen met de I.D. R Pikes Peak, maar voor de route naar de 4.301 meter hoge bergtop in Colorado volledig geasfalteerd werd, was het grootste deel van de 20 kilometer lange slingerweg voor het merendeel onverhard. Ideaal terrein voor vierwielaandrijving dus, in een wedstrijd die er een erg liberaal reglement op nahield: alles was toegelaten. Ook een VW Golf met twee motoren dus.
Zonder turbo
“In 1985 deden we voor het eerst mee”, zegt Kleint, de vaste rijder op de Twin Engine Golf. “Op basis van een gewone Golf installeerde Bergmann twee motoren. “Het ging om twee 1,8-liter motoren, zonder turbo. Samen kwamen we aan ongeveer 400 pk.” Daarmee stond de Golf op gelijke hoogte met de Audi Quattro die ook aan de start kwam. De Golf met twee motoren zou meteen zijn waarde bewijzen. “Het was onze eerste deelname. Ik kende het parcours niet en de auto was nog nieuw. Toch eindigden we meteen op de derde plaats, wat het beste liet vermoeden voor de toekomst. Het was vooral duidelijk dat we meer vermogen nodig hadden. Naarmate de lucht ijler werd, kregen onze motor het moeilijker om te ‘ademen’. Ik schat dat we tegen dat we helemaal boven bijna de helft minder vermogen hadden. Turbomotoren zouden dat verlies wegwerken”, zegt Kleint.
Met turbo
In 1986 stond Volkswagen dus terug onderaan Pikes Peak, dit keer met een verbeterde Golf. Nog steeds met twee motoren, maar deze keer kleinere 1,3-liter motoren uit de Polo. Ze waren elk voorzien van een turbo. “Nu beschikten we in totaal over 500 pk. Maar de auto bleek moeilijker te besturen.” Het resultaat was een vierde plaats, wat als een ontgoocheling aanvoelde. Met een volledig verbeterde Golf keerde het team terug naar Pikes Peak in 1987.
“Dit was een volledig andere auto, die alleen nog maar de schijn had van een Golf.” We zien aan aluminium monocoquechassis waarbij een buizenstructuur voor stevigheid en veiligheid zorgt. Hij neemt alleen de deuren, zijspiegels, lichtblokken en de ruitenwissers van de standaard-Golf over. “De auto is eigenlijk 20 centimeter breder dan een gewone Golf van de tweede generatie”, zegt Kleint, terwijl hij ons de auto toont. We zijn in het magische decor van Zell-am-See in Oostenrijk. De skiliften zijn druk bezet, maar in het dal is iedereen in de weer met de GP Ice Race, een heruitgave van de beroemde wedstrijden op ijs die in de jaren ’50 plaatsvonden. Kleint rijdt er demonstratierondjes met de Golf Twin Engine, die in Volkswagens museum rust sinds zijn competitiejaren. Nu ja, jaren: deze versie van de Golf Twin Engine zou slechts één keer aan de start komen: in 1987.
Volkswagen trekt met een nieuwe aanpak naar Pikes Peak. De 1,3-liter motoren van de Polo zijn vervangen door twee exemplaren van de 1,8-liter zestienkleps turbomotor uit de Golf GTI. De turbo drijft het vermogen op tot 326 pk… per motor. In totaal beschikte Kleint over ongeveer 650 pk. Twee motoren vereist ook twee versnellingsbakken. We zien echter maar één versnellingspook. Die is mechanisch verbonden aan beide versnellingsbakken, iets wat ook gebeurt met het koppelingspedaal. Computersoftware houdt het toerental van beide motoren op elkaar afgestemd. De bestuurder kon wel beide motoren apart bedienen, en desgewenst zelfs op één motor verder rijden moest er een probleem ontstaan. Zo had Kleint ook de trainingsritten afgewerkt: op slechts één motor.
Tweede tussentijd
“Toen het mijn beurt was in de wedstrijd, voelde ik hoe alles op zijn plaats viel”, herinnert Kleint zich. “De auto voelde perfect aan, ik had meteen een goed ritme vast. Dankzij de iets kleinere turbo’s was de auto makkelijker op dreef te houden. Door de combinatie van een motor vooraan als eentje achteraan was de gewichtsverdeling van de Golf optimaal. Hij was makkelijk onder controle te houden.” Halfweg het 20 kilometer lange parcours, bezaaid met 156 bochten, laat Jochi Kleint de tweede tussentijd optekenen. Hij moet alleen Walter Röhrl in de Audi Quattro voorlaten. “Walter is altijd snel, overal waar hij komt”, zegt Kleint, die op dat moment geen idee had van de tussenstand. “Ik weet niet of ik Walter uiteindelijk had kunnen kloppen, maar het tweede gedeelte voelde voor mij even snel aan. Ik denk niet dat ik tijd verloor op hem.”
Pech
Helaas is het een academische kwestie. Op nog geen 400 meter van de aankomst zit de wedstrijd erop voor Kleint. Een kleine barst in een onderdeel van de ophanging van de Golf verandert op het loodzware parcours in een breuk. Vlak voor de finish zakt de Golf door zijn ophanging vooraan. “Ik kon de man aan de aankomst met de finishvlag zien zwaaien”, aldus nog Kleint.
Het zou Kleints grootste ontgoocheling uit zijn competitiecarrière worden. Wie weet had hij Walter Röhrl wel kunnen verslaan met de Golf met zijn twee motoren? “Ach, in de rallysport moet je verlies kunnen relativeren”, lacht hij nu. “Anders zoek je maar beter een andere sport.” Met veel plezier kruipt hij vandaag opnieuw achter het stuur van de Golf, die inmiddels helemaal gerestaureerd is door de specialisten van VW Classic. “Dit blijft een heel bijzondere auto, ik ben dan ook erg blij dat ik hem af en toe nog eens mag showen aan het publiek. Weinig mensen kennen de geschiedenis.”
Uitstel bleek echter geen afstel voor Volkswagen. In 2018 bracht Romain Dumas in de I.D. R met een recordtijd alsnog de overwinning in Pikes Peak naar Wolfsburg.
