De geschiedenisboeken leren ons dat de Formule VW – misschien beter gekend als de Formule Vee – ontstond in de Verenigde Staten in 1961. Herbert Brundage, importeur van Volkswagen en Porsche in de regio “South Eastern USA”, stond aan de wieg.
Deze Amerikaan, eigenaar van verschillende autoconcessies en fervent autosportliefhebber, wordt beschouwd als de vader van de Formule VW, maar is bij de fans ook gekend voor zijn beroemde Brumos Porsches, die met hun blauwe en rode stroken op een witte carrosserie fier de Amerikaanse kleuren droegen.
Terug naar de oorsprong van de Formule VW… Herbert Brundage was een levendige, vindingrijke en innovatieve man. Op reis in Europa, passeert hij Turijn. De hoofdstad van Piemonte werd destijds beschouwd als een van de epicentra in de autoracerij. De stad werd in één adem genoemd met merken als Fiat, Lancia, Abarth, PininFarina, Bertone, Carello, Vignale enzoverder.
Precies daar ontmoet Brundage Enrico Nardi, een gerespecteerd ingenieur die tevens enkele uiterst competitieve racebolides ontwikkelde. Nardi zal nadien wereldwijde erkenning krijgen voor zijn schitterende en luxeuze sturen in metaal en hout, die hun weg vinden naar onder andere Ferrari en Maserati. In 1961 bestelde Herbert Brundage echter een eenzitter. Hij wilde een simpele en zeer betaalbare wagen, voorzien van een Volkswagen 1100cc-motor waarbij zoveel mogelijk onderdelen van de befaamde Kever gebruikt werden.
Nardi leverde vier van dergelijke prototypes aan de Amerikaan. Deze werden omhuld met een uiterst aerodynamische carrosserie uit aluminium vervaardigd door de Turijnse carrossier Motto.
Deze eenzitter bleek een plezier om mee te rijden op circuit, met ongeveer 50 pk voor 400 kg. Brundage ontwikkelde een carrosserie in glasvezel en de Formcar was geboren. Met een verkoopprijs van 945$, zonder motor, was deze bolide van bij het begin een enorm succes. De oprichting van een nieuw monotypekampioenschap in de Verenigde Staten voor zowel pro’s als amateurs was dan ook een logische stap. Het was een zeer goedkope formule die voor iedereen toegankelijk was.
De Formule Vee steeg in populariteit bij de Amerikaanse rijders, tot ze de Formule Junior verving. Dit was ook het geval in de befaamde Bahamas Speed Week. Deze wedstrijd, die verreden werd in Nassau, was een van de bekendste races die geen deel uitmaakten van het wereldkampioenschap en verenigde rijders uit zowel de Verenigde Staten als internationale sterren. Er waren verschillende categorieën, van de kleinste motoren tot hele grote blokken.
Net zoals bij de Grote Prijs van Monaco, de Rally van Monte-Carlo of de Targa Florio was het de intentie van organisatoren om de regio in de kijker te zetten, inclusief de toeristische trekpleisters. Dat gaf een uniek karakter aan de race, die in een ontspannen sfeer werd verreden. Kan u zich het plaatje voorstellen? Zon, palmbomen, zwembaden, leuke hotelletjes, elke dag enkele races, toprijders verleid met mooie startgelden en bonussen, knappe wagens, Hollywoodsterren die door de paddock flaneren, … Op de lijst met internationale sterren die een uitnodiging kregen voor de Formule Vee-race, stond ook de naam van ene Jochen Rindt, toekomstig wereldkampioen Formule 1. Kortom, een schitterende omkadering voor een evenement waar absoluut geen gebrek was aan glamour!
Bij de eerste Volkswagen-races deelden twee types wagen de piste; de Kever en de Formule Vee. De Kevers mochten als eerste starten – een Le Mans-start overigens – waarna de eenzitters volgden. Zij rukten uiteraard snel op richting de toerismewagens en dat leidde tot problemen met de zichtbaarheid en ook enkele aanrijdingen…
Nassau onderscheidde zich door Formule Vee-races met uitsluitend vrouwelijke racepiloten. De mannelijke rijders stonden hun wagens af aan de “Ladies” voor wat in feite een soort voorloper was van de W Series.
Hoewel de Formule Vee dus ontstond in de Verenigde Staten, ging het concept ook aan de andere kant van oceaan al gauw vlot over de lippen. In Europa zagen enkele visionaire enthousiastelingen reeds vroeg het potentieel van deze formule. Dat was onder andere het geval bij D’Ieteren. De Belgische Volkswagen-importeur lag op 20 november 1965 mee aan de basis van de Club Vé. Met een zetel in de Brusselse Aarlenstraat, in de gebouwen van de RACB, had de organisatie, die in 1970 zou uitgroeien tot de Belgian VW Club, ene Pascal Ickx als secretaris-generaal. Hij had net een zege in de 24 Uur van Francorchamps op zak en was de broer van een jonge wolf die furore begon te maken, ene Jacky.
Pascal Ickx stelde zich tot doel om de formule in België te lanceren en daarvoor zette hij een kampioenschap op poten, met kalender, reglement en premies. Het vervolg van dit succesverhaal is ondertussen gekend: de nationale en Europese Formule VW-kampioenschappen sierden jarenlang de circuits en de klimkoersen. Tientallen toekomstige kampioenen zetten hun eerste stappen in de autosport en ook talloze amateurrijders vonden er hun gading. Op technisch vlak bleven de wagens evolueren. Er was de Formule Vee 1200cc, vervolgens de 1300cc, met enkele carburator en vervolgens dubbele carburatoren. Er was ook de Formule Super Vee 1600cc, eerst zonder achtervleugel en nadien met de eerste aerodynamische elementen.
U kan het volledige verhaal van de “Belgian Style” Formule VW terugvinden in het boek “50 Years of Volkswagen Motorsport in Belgium”, uitgegeven door de Belgian VW Club. Vergeet ook niet dat het kleine broertje, de Belgian VW Classics Club, ondertussen vijf jaar bestaat en nog steeds vastberaden is om u te passioneren voor het merk Volkswagen en zijn geschiedenis.
