We schrijven 1990. Duitsland is herenigd. De regering van Helmut Kohl behaalt de meerderheid in de eerste verkiezingen. En de Oost-Duitse Mark wordt vervangen door de ‘Deutschmark’ als officiële munt. Op dat moment komt ook de nieuwe generatie van de Volkswagen Transporter er aan. Maar anderhalf jaar na de lancering van de nieuwe Transporter T4, biedt de Duitse constructeur de T3 nog een laatste beperkte speciale reeks van 2.500 voertuigen.
De T4 wordt aan het publiek voorgesteld op het Salon van Hannover in de zomer van 1990. De eerste brochure spreekt slechts van een «nieuwe generatie», maar eigenlijk vindt er een kleine revolutie plaats. Volkswagen breekt met de traditie: de motor en de aandrijving bevinden zich nu vooraan. De aangeboden motorisaties functioneren op benzine of diesel, met vier of vijf cilinders en vermogens tussen 45 kW (61 pk) en 81 kW (110 pk). Zoals steeds bij Volkswagen moet het chassis niet onderdoen: een starre achteras met veren en dubbele ophangingsdriehoeken vooraan met een torsiestang. Zonder de vierwielaandrijving van de Synchro-versie te vergeten, die nu meteen in de brochure staat.
Een andere vernieuwing: een modulariteit die een groot aantal configuraties toelaat dankzij deze nieuwe motoropstelling. Er zijn voortaan twee chassislengten, de Combi en de Caravelle, een vlak of een hoog dak, een kantelbare cabine, een dubbele cabine, verschillende laadvermogens, … beschikbaar. Iedereen vindt zijn gading. Ook de liefhebbers van vrijetijdsvoertuigen en kampeerwagens, want de Multivan evolueert eveneens. Zijn kleine koelkast bevindt zich onder de bank achter de stoel van de bestuurder. De tafel en de binnenverlichting blijven ongewijzigd, evenals de opplooibare achterbank. De motor vooraan beperkt de lengte van het interieur een beetje, maar het bagagecompartiment wint aanzienlijk aan ruimte.
De California geniet eveneens van dit nieuwe concept. Achteraan is er voor het eerst een bagagecompartiment beschikbaar, maar de algemene inrichting is nog steeds gebaseerd op de eerste generatie van de California. Voor de beperkte lengte van het interieur werd een oplossing gevonden met een verschuifbare bank, die op rails werd gemonteerd. De passagiers genieten van hun maaltijd op een tafel die eveneens verwijderbaar is. Het koelkastvak kan indien nodig als vriezer dienen. Een nieuw ultramodern bedieningspaneel geeft toegang tot alle beschikbare technologie, van de verwarming over de koelkast, tot de waterinstallatie of het elektrische systeem toe. Het lage koetswerk en het platte ‘pop-up’ dak verlenen de nieuwe California nu toegang tot parkings en garages waarvan de hoogte tot 2 meter is beperkt. Voor wie wil meer ruimte wil, is ook een verhoogd dak beschikbaar. Twee jaar later krijgt het gamma er de California Coach (kort chassis) en zijn lange versies, de California Tour en de California Club, bij. De Multivan krijgt er dan weer een broertje bij: de Multivan Allstar, een luxueus uitgeruste versie die doet denken aan de Blue Star en White Star.
Tal van ombouwers bieden ook hun zeer geraffineerde versie aan. Carthago, Reimo, Dehler, of Karmann (met de Gipsy en de Cheetah), maar ook nieuwkomers als Campmobil, Schabenmobil, Sirius en Woelcke. Het nieuwe chassis is een onuitputtelijke inspiratiebron voor de creativiteit van de ombouwers. Hierbij citeren we nog Robel, het ltaliaanse Wingmann, Bimobil, Nordstar en Tischer. Aan het eind van de jaren 1990 lanceert een Volkswagen-verdeler (Friedrich Pleitner) een Camper op basis van de T4. Ook aan de andere kant van de oceaan is de interesse voor de nieuwe Transporter even groot. Winnebago bouwt vooral kampeerbusjes op basis van het lange chassis, weldra gevolgd door een nog elegantere Rialta.
De nieuwe Transporter prikkelt eveneens de neuronen van de VW-ingenieurs, die een Hookipa bedenken, waarvan het design de ideeën van een Franse ontwerper weerspiegelen. Zijn bijzonderheid: een halfhoog dak dat twee surfplanken kan herbergen. Het interieur voorziet alle modern comfort, met zelfs een microgolfoven. Daarnaast wordt de Karmann Distance Wide, ontwikkeld door Volkswagen en LT, al snel een bestseller dankzij zijn onklopbare prijs-kwaliteitverhouding.
In 1994 vervoegt een derde California met halfhoog dak het gamma. Terzelfdertijd wordt de California Exclusive gelanceerd. Zijn naam is perfect gekozen. Het is een bijzonder comfortabele kampeerwagen, gebaseerd op de Transporter, met een woonzone verdeeld in drie compartimenten: vooraan een zetelcombinatie, in het midden een keuken en achteraan een afgescheiden badkamer met een lavabo, een toilet en een kast. In de lente van 1996 geniet ook de California van de opfrisbeurt van alle Transporter-modellen. De flexibele bumpers weerstaan nu aan grote impacts en de schuifdeuren sluiten makkelijker en vooral stiller. Het koetswerk is veel stijver, een nieuw dashboard maakt zijn opwachting, net als schijfremmen, airbags en ABS.
Een van de belangrijkste troeven van deze nieuwe generatie schuilt in zijn motorisaties en is samen te vatten in drie letters: TDI. Het 2,5 liter vijfcilinderblok met directe injectie en turbocompressor onderscheidt zich zowel door zijn prestaties (75 kW / 102 pk) als door zijn zuinigheid. In de loop der jaren ontwikkelt het motorengamma zich verder. Eerst met een TDI van 65 kW (88 pk) en vervolgens met een TDI van 111 kW (150 pk) die nieuwe normen stelt. Andere versies maken het aanbod compleet: de TDI Automatic en de TDI of ook de 2,8 liter VR6 met 103 kW (140 pk) vanaf 1996.
Het design van de California staat op de hoogte van de motorprestaties: een herwerkt interieur met een afwerking in hoogwaardig hout, nieuwe texturen voor het meubilair, een langer dakbed, een grotere bagageruimte (dankzij de plaatsing van het waterreservoir onder de kleerkast), een complete uitrusting met centrale vergrendeling, elektrische ruiten en zijspiegels. Zonder het ISOFIX bevestigingssysteem voor kinderstoelen te vergeten, evenals de specifieke opties op de talrijke speciale edities zoals de Highway, Biker, Beach, Joker, Blue, Advantage, Generation, Event of Freestyle.
Intussen arriveert de tweede generatie van de Volkswagen LT. In het voorjaar van 1996 verwelkomen tal van constructeurs en ombouwers enthousiast dit nieuwe voertuig, dat bijvoorbeeld als basis voor de Karmann Missouri zal dienen. Italiaanse merken als Due Erre zijn eveneens geïnteresseerd, net als RMB. Al deze bedrijven genieten volop van de mogelijkheden van de LT, die verkrijgbaar is in drie chassislengten en tal van motorvarianten. Dipa, Dopfer, Fischer, HRZ, Reimo, Robel, Schwabenmobil en andere Woclkes zijn bijna individuele constructies, gemaakt volgens de wensen van de klant.
